HPV Aşısı

HPV Aşısı Nedir?

HPV aşısı, cinsel yolla bulaşan en yaygın virüslerden biri olan insan papilloma virüsüne (HPV) karşı koruma sağlayan bir aşıdır. HPV, rahim ağzı kanseri ve genital siğiller gibi sorunlara yol açabilen bir virüs grubudur ve hem kadınlarda hem de erkeklerde görülebilir. Aşı, bağışıklık sistemini bu virüs tiplerine karşı önceden hazırlayarak koruma sağlar ve dünya genelinde uzun yıllardır yaygın olarak kullanılmaktadır.

Kimlere Uygulanır?

Aşı, öncelikle 9-14 yaş arası genç kızlar ve erkekler için önerilir; bu yaş grubunda bağışıklık yanıtı en güçlü şekilde oluşur. 15-26 yaş arası genç yetişkinler de aşıdan fayda görebilir. Daha ileri yaştaki kadınlar için de doktor değerlendirmesi sonrası aşı uygulanabilir; cinsel açıdan aktif olmak aşı olmaya engel değildir, çünkü aşı henüz karşılaşılmamış HPV tiplerine karşı koruma sağlamaya devam eder. Çok partnerli cinsel yaşam, erken yaşta cinsel ilişki başlangıcı ve bağışıklık sisteminin baskılanmış olması gibi durumlar HPV’ye maruz kalma riskini artırdığından aşının önemini daha da artırır.

Çocukluk çağının sonu ve ergenlik döneminin başlangıcı (9-14 yaş), bağışıklık sisteminin aşıya en güçlü yanıtı verdiği dönem olduğu için aşılama takviminde öncelikli hedef grup olarak kabul edilir. Evlilik öncesi danışmanlık kapsamında başvuran genç kadınlar, üniversite çağındaki gençler ve düzenli partneri değişen yetişkinler de doktor değerlendirmesiyle aşı programına dahil edilebilir. Organ nakli geçirmiş, HIV (İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü) enfeksiyonu olan veya kronik hastalık nedeniyle bağışıklık sistemi baskılanmış (immünsüpresif) kişiler, HPV enfeksiyonuna karşı daha savunmasız olduklarından aşıdan özellikle fayda görebilecek risk grupları arasında yer alır. Sağlık çalışanları gibi mesleki nedenlerle enfeksiyon riski taşıyan kişiler de aşılanma açısından değerlendirilebilir.

Nasıl Yapılır?

Aşı uygulaması öncesinde kısa bir görüşme yapılır; bu görüşmede kişinin genel sağlık durumu, geçirdiği hastalıklar, alerji öyküsü ve varsa gebelik planı sorgulanır. Kullanılan aşı, içerdiği HPV tipi sayısına göre iki değerlikli (bivalan), dört değerlikli (kuadrivalan) veya dokuz değerlikli (nonavalan) olabilir; doktor, kişinin yaşına ve risk durumuna göre en uygun aşı tipini önerir.

HPV aşısı, kol kasına (deltoid) yapılan basit bir enjeksiyonla uygulanır. 15 yaşından önce başlanan aşılamada iki doz, 15 yaş ve sonrasında başlanan aşılamada ise üç doz uygulanır. Dozlar arasındaki süre, aşı takvimine göre doktor tarafından planlanır; genellikle ilk dozdan belirli bir süre sonra ikinci, birkaç ay sonra ise üçüncü doz uygulanır. Aşı öncesinde kısa bir muayeneyle uygunluk değerlendirilir. Uygulama sırasında öncelikle enjeksiyon bölgesi (genellikle üst kol) temizlenir, ardından aşı kas içine (intramüsküler) yapılır. İşlem tamamlandıktan sonra kişi kısa bir süre gözlem altında tutularak olası ani bir reaksiyon açısından izlenir. Aşı sonrasında bir sonraki doz tarihi kişiye yazılı olarak bildirilir ve hatırlatma için randevu planlaması yapılabilir.

Kaç Saat Sürer?

Enjeksiyon işleminin kendisi birkaç dakika içinde tamamlanır. Aşılama sonrası olası bir reaksiyona karşı kısa bir süre gözlem altında kalınması önerilebilir; bu süre genellikle on beş-yirmi dakika kadardır.

İyileşme Süreci

HPV aşısı sonrasında herhangi bir iyileşme süreci gerekmez; günlük hayata ve normal aktivitelere hemen devam edilebilir. Enjeksiyon bölgesindeki hafif hassasiyet birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Aşı sonrası spor yapmak, çalışmak veya araç kullanmak için herhangi bir kısıtlama bulunmaz.

Riskleri

HPV aşısının en sık görülen etkileri enjeksiyon bölgesinde ağrı, hafif şişlik ve geçici ateştir. Bu belirtiler genellikle kısa sürede kendiliğinden düzelir. Nadiren alerjik reaksiyon görülebileceğinden, aşı sonrası bir süre gözlem önerilir. Aşı, rahim ağzı kanseri riskini azaltmakla birlikte düzenli smear (PAP) taraması ve jinekolojik kontrollerin yerini almaz; bu nedenle aşı sonrasında da rutin kontrollerin sürdürülmesi önemlidir.

Bazı kişilerde enjeksiyon sonrası baş dönmesi veya bayılma hissi görülebilir; bu nedenle aşı uygulaması genellikle oturur pozisyonda yapılır ve sonrasında kısa bir süre dinlenme önerilir. Ciddi alerjik reaksiyon öyküsü olan kişilerin bu durumu aşı öncesinde mutlaka doktoruyla paylaşması gerekir.

Gaziantep’te HPV Aşısı

Şahinbey, Gaziantep’teki klinikte HPV aşısı öncesinde ayrıntılı bir değerlendirme yapılır ve aşı takvimi kişiye özel planlanır. Adıyaman, Kahramanmaraş, Hatay, Kilis, Osmaniye ve Şanlıurfa’dan gelen hastalar için aşı danışmanlığı ve uygulama süreci tek ziyarette başlatılabilir; sonraki dozlar için hatırlatma ve randevu planlaması birlikte yapılır.