Rahim Sarkması

Rahim Sarkması Nedir?

Rahim sarkması, tıbbi adıyla uterin prolapsus, pelvik taban kaslarının ve rahmi yerinde tutan bağ dokularının zayıflaması sonucunda rahmin normal konumundan aşağıya, vajen içine doğru inmesidir. Halk arasında “rahmin düşmesi” olarak da tanımlanır.

Sarkma derecesi hafiften ileri düzeye kadar değişebilir; hafif vakalarda rahim vajen içinde bir miktar aşağıda konumlanırken, ileri derecelerde rahim ağzı vajen girişine kadar inebilir, hatta dışarı taşabilir. Sıklıkla mesane veya bağırsak sarkmasıyla (sistosel gibi) birlikte görülür.

Sarkma derecesi, muayenede POP-Q adı verilen standart bir sınıflandırma sistemine göre belirlenir. Bu derecelendirme, sadece tanı koymakla kalmaz; aynı zamanda hangi tedavi yönteminin daha uygun olacağına karar vermede de yol gösterir. Rahim sarkması tek başına görülebileceği gibi, pelvik tabanın genel zayıflığına bağlı olarak diğer organ sarkmalarıyla birlikte de ortaya çıkabilir.

Kimlere Uygulanır?

Rahim sarkması tedavisi; çok sayıda veya zorlu vajinal doğum yapmış, menopoz sonrası dönemde olan, kronik öksürük veya kabızlık nedeniyle karın içi basıncı sık artan ve fazla kilolu kadınlarda daha sık gündeme gelir. Vajende dolgunluk veya sarkma hissi, bel ağrısı, cinsel ilişki sırasında rahatsızlık ve idrar yapmada güçlük gibi belirtileri olan kadınlarda ayrıntılı değerlendirme yapılır.

İri bebek doğurmuş, doğumu forseps veya vakumla desteklenmiş, ailesinde benzer sarkma öyküsü olan ve bağ dokusu yapısı genetik olarak daha esnek olan kadınlarda rahim sarkması görülme olasılığı daha yüksektir. Ağır fiziksel iş yapan veya düzenli olarak ağır nesne kaldıran kadınlarda da karın içi basıncın sık yükselmesi, pelvik taban desteğinin zamanla zayıflamasına katkıda bulunabilir.

Hafif derecedeki sarkmalarda öncelikle pelvik taban egzersizleri veya pesser kullanımı denenir. Orta-ileri derece sarkmalarda ve yaşam kalitesini belirgin şekilde etkileyen durumlarda cerrahi onarım değerlendirilir.

Kimler İçin Uygun Değildir?

Aktif idrar yolu veya pelvik enfeksiyonu bulunan hastalarda ameliyat, enfeksiyon tedavi edilene kadar ertelenir. Kontrolsüz kronik hastalığı veya kanama pıhtılaşma bozukluğu olan hastalarda öncelikle bu durumların kontrol altına alınması gerekir. Gelecekte gebelik planlayan kadınlarda, doğumun onarımı zorlayabileceği düşünülerek ameliyat zamanlaması ve rahmin korunup korunmayacağı doktorla birlikte ayrıca değerlendirilir.

Ameliyat Öncesi Hazırlık

Ameliyat öncesinde ayrıntılı pelvik muayene ile sarkmanın derecesi ve eşlik eden organ tutulumu belirlenir; kan tetkikleri ve gerekiyorsa idrar tahlili yapılır. Aktif bir idrar yolu enfeksiyonu saptanırsa önce tedavi edilir. Kan sulandırıcı ilaç kullanılıyorsa doktor önerisiyle geçici olarak kesilir, sigara kullanılıyorsa azaltılması önerilir. Ameliyat sabahı aç kalınması ve refakatçi eşliğinde hastaneye gelinmesi istenir.

Nasıl Yapılır?

Genel veya bölgesel anestezi altında uygulanan rahim sarkması ameliyatında amaç, rahmi ve destek dokularını yeniden uygun konumuna getirmektir. Doğurganlığını korumak isteyen ve sarkma derecesi uygun olan hastalarda rahim korunarak, sarkmaya neden olan bağ dokuları güçlendirilebilir.

Doğurganlığı tamamlanmış pek çok hastada ise vajinal histerektomi tercih edilir; bu yöntemde rahim, karın duvarına hiç dokunulmadan vajinal yoldan çıkarılır ve aynı seansta vajen duvarları desteklenerek onarılır. Eşlik eden mesane veya bağırsak sarkması varsa, bu yapılar da aynı ameliyatta onarılır.

Kaç Saat Sürer?

Rahim sarkması ameliyatı, sarkmanın derecesine ve eşlik eden onarım işlemlerinin kapsamına bağlı olarak genellikle 1-2 saat içinde tamamlanır. Birden fazla pelvik organı ilgilendiren kombine onarımlarda süre bir miktar uzayabilir.

Bu süreye anestezi hazırlığı ve uyanma odasında geçirilen gözlem süresi dahil değildir. Ameliyat öncesi görüşmede hastanın durumuna özel beklenen süre ayrıntılı olarak paylaşılır.

İyileşme Süreci

1-3. gün: Hastanede takip, hafif ağrı, yorgunluk ve vajinal akıntı beklenen bulgulardır. 4-7. gün: Taburculuk sonrası evde dinlenme ağırlıklı bir süreç; kısa yürüyüşler önerilir. 2. hafta: Ev içi aktivitelere kademeli dönüş sağlanır, ağır kaldırmaktan kaçınılır. 3-4. hafta: Hassasiyet büyük ölçüde geriler, ofis tipi işlere dönülebilir. 4-6. hafta: Doktorun kontrol muayenesinde onay verilmesiyle cinsel ilişki ve daha yoğun fiziksel aktiviteye kademeli olarak dönülür.

İlk 3-6 hafta boyunca ağır kaldırmaktan, uzun süre ayakta durmaktan ve cinsel ilişkiden kaçınılması önerilir. Bu süreçte pelvik taban egzersizlerine doktor onayıyla kademeli olarak başlanması, onarımın kalıcılığını desteklemesi açısından önemlidir. Günlük hayata tam dönüş genellikle 4-6 hafta içinde sağlanır. Ateş, artan ağrı, kesiden akıntı veya idrar yapmada belirgin güçlük gibi belirtiler fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.

Riskleri

Rahim sarkması ameliyatı genel olarak güvenli kabul edilse de, her cerrahi işlemde olduğu gibi kanama, enfeksiyon ve komşu organlara (mesane, üreter, bağırsak) istenmeyen etki riski taşır.

Pelvik taban dokularının genel zayıflığına bağlı olarak zaman içinde tekrar sarkma gelişme olasılığı bulunur; bu nedenle ameliyat sonrası düzenli kontrol muayeneleri önemlidir. Anesteziye bağlı istenmeyen etkiler de düşük olasılıkla görülebilir. Yumurtalıklar aynı seansta alındıysa ani menopoz gelişebilir; bu durum ameliyat öncesi hastayla ayrıntılı olarak konuşulur. Kişiye özel risk düzeyi, ameliyat öncesi görüşmede ayrıntılı olarak paylaşılır.

Gaziantep’te Rahim Sarkması Tedavisi

Şahinbey, Gaziantep’teki klinikte rahim sarkması, ayrıntılı pelvik muayene ile derecelendirilir ve hastanın doğurganlık isteği, yaşı ve genel sağlık durumu göz önünde bulundurularak en uygun tedavi planı oluşturulur. Adıyaman, Kahramanmaraş, Hatay, Kilis, Osmaniye ve Şanlıurfa’dan gelen hastalar için muayene, tetkik ve ameliyat süreci tek seyahat programında koordine edilebilir.

Sarkma hissi veya ilişkili şikâyetleriniz için telefon ya da WhatsApp üzerinden klinikle iletişime geçerek bilgi alabilirsiniz. Kontrol muayeneleri de aynı seyahat planlaması içinde koordine edilerek bölge dışından gelen hastalar için süreç sadeleştirilebilir.

Rahim sarkması nedeniyle günlük yaşamınızda rahatsızlık yaşıyorsanız, bu şikâyeti ertelemeden bir ürojinekoloji muayenesiyle değerlendirmek, hem doğru tanı hem de uygun tedavi planı açısından önemlidir.