Mesane Sarkması (Sistosel)

Mesane Sarkması (Sistosel) Nedir?

Mesane sarkması, tıbbi adıyla sistosel, mesaneyi destekleyen vajen ön duvarındaki bağ dokularının zayıflaması sonucunda mesanenin vajen içine doğru sarkmasıdır. Pelvik organ sarkmalarının en sık görülen türlerinden biridir.

Sarkma derecesi hafiften ileri düzeye kadar değişir; hafif vakalarda belirgin bir şikâyet olmayabilirken, ileri derecelerde vajen ön duvarında hissedilen bir kütle veya dolgunluk günlük yaşamı etkileyebilir. Sıklıkla rahim sarkması ile birlikte görülür.

Sistosel, muayenede POP-Q adı verilen standart bir sınıflandırma sistemine göre derecelendirilir. Hafif dereceli (evre 1) sistosel genellikle belirti vermezken, ileri dereceli (evre 3-4) sistoselde mesane vajen girişine kadar inebilir, hatta dışarı taşabilir. Doğru derecelendirme, tedavi planının belirlenmesinde önemli rol oynar.

Kimlere Uygulanır?

Mesane sarkması tedavisi; vajinal doğum yapmış, menopoz sonrası dönemde östrojen azalmasına bağlı doku zayıflığı yaşayan, kronik öksürük veya kabızlık nedeniyle karın içi basıncı sık artan ve ağır kaldırma gerektiren işlerde çalışan kadınlarda daha sık gündeme gelir.

Vajende dolgunluk veya aşağı sarkma hissi, sık idrara çıkma, idrarı tam boşaltamama hissi ve bazı hastalarda öksürme sırasında idrar kaçırma gibi belirtileri olan kadınlarda ayrıntılı ürojinekolojik muayene yapılır. Hafif dereceli sistoselde öncelikle egzersiz temelli yöntemler veya pesser denenirken, orta-ileri derece sarkmalarda cerrahi onarım değerlendirilir.

Birden fazla doğum yapmış, iri bebek doğurmuş veya doğumu uzun ve zor geçmiş kadınlarda pelvik taban dokuları daha fazla zorlanmış olabileceğinden sistosel riski artar. Kronik akciğer hastalığı nedeniyle sürekli öksüren, ağır sporlarla veya işiyle ilgili düzenli ağırlık kaldıran kadınlarda da karın içi basıncın sık yükselmesi, zamanla doku desteğinin zayıflamasına katkıda bulunabilir. Şişmanlık (obezite) de pelvik taban üzerindeki yükü artıran, bu nedenle sıkça karşılaşılan bir diğer risk faktörüdür.

Kimler İçin Uygun Değildir?

Aktif idrar yolu enfeksiyonu bulunan hastalarda ameliyat, enfeksiyon tedavi edilene kadar ertelenir. Kontrolsüz kronik hastalığı, kanama pıhtılaşma bozukluğu olan veya genel anesteziye uygun olmayan hastalarda cerrahi yöntem yerine öncelikle pesser veya pelvik taban egzersizleri gibi cerrahi olmayan seçenekler değerlendirilir. Gelecekte gebelik planlayan kadınlarda, doğumun onarımı zorlayabileceği düşünülerek ameliyat zamanlaması doktorla birlikte yeniden gözden geçirilir.

Ameliyat Öncesi Hazırlık

Ameliyat öncesinde ayrıntılı ürojinekolojik muayene ile sarkmanın derecesi belirlenir, gerekli kan tetkikleri ve idrar tahlili yapılır. Aktif bir idrar yolu enfeksiyonu saptanırsa, ameliyat öncesinde tedavi edilir. Genel veya bölgesel anestezi planına göre anestezi uzmanı değerlendirmesi yapılır. Kan sulandırıcı ilaç kullanılıyorsa doktor önerisiyle geçici olarak kesilir, sigara kullanılıyorsa azaltılması veya bırakılması önerilir. Ameliyat sabahı aç kalınması ve refakatçi eşliğinde hastaneye gelinmesi istenir.

Nasıl Yapılır?

Genel veya bölgesel anestezi altında uygulanan sistosel ameliyatında (anterior kolporafi), vajinal yoldan girilerek mesaneyi destekleyen doku katmanı ortaya konur ve zayıflamış bölge dikişlerle sıkılaştırılır. Bu sayede mesane, uygun anatomik konumuna yeniden yerleştirilir.

Karın duvarında herhangi bir kesi açılmadan tamamen vajinal yoldan uygulanan bu işlem, eşlik eden rahim sarkması veya idrar kaçırma şikâyeti varsa aynı seansta ilgili onarım işlemleriyle birleştirilebilir. İşlem tamamlandığında vajen duvarı dikişlerle kapatılır ve genellikle idrar sondası kısa bir süre yerinde bırakılır; bu süre, mesanenin ameliyat sonrası dinlenmesine yardımcı olur.

Kaç Saat Sürer?

Sistosel ameliyatı, sarkmanın derecesine ve eşlik eden ek işlemlere bağlı olarak genellikle 1 ile 1,5 saat arasında tamamlanır. Rahim sarkması veya idrar kaçırma onarımı gibi ek işlemler eklendiğinde toplam süre bu aralığın üzerine çıkabilir.

İyileşme Süreci

1-2. gün: Hastanede dinlenme, hafif ağrı, hassasiyet ve az miktarda vajinal akıntı beklenen bulgulardır; idrar sondası genellikle bu dönemde çıkarılır. 3-5. gün: Taburculuk sonrası evde dinlenmeye ağırlık verilir, kısa yürüyüşler önerilir. 1. hafta: Günlük ev içi aktivitelere kademeli dönüş sağlanır; ağır kaldırma ve uzun süre ayakta durmaktan kaçınılır. 2-3. hafta: Hassasiyet büyük ölçüde geriler, ofis tipi işlere dönülebilir. 3-4. hafta: Doktorun kontrol muayenesinde onay verilmesiyle cinsel ilişki ve daha yoğun fiziksel aktiviteye kademeli olarak dönülür.

Bu dönemde kabızlığı önlemeye yönelik beslenme düzenlemeleri de iyileşmeyi destekler; ıkınma, onarılan dokuya baskı yaparak iyileşmeyi olumsuz etkileyebilir. Ateş, artan ağrı, kesiden akıntı veya idrar yapmada belirgin güçlük gibi belirtiler fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.

Pelvik taban egzersizlerine doktor onayıyla kademeli olarak başlanması, onarımın uzun vadeli kalıcılığını destekleyen önemli bir adımdır. Bol sıvı tüketimi ve lifli beslenme, hem kabızlığı önlemeye hem de idrar yolu sağlığının korunmasına katkı sağlar.

Riskleri

Sistosel ameliyatı genel olarak güvenli kabul edilse de, her cerrahi işlemde olduğu gibi kanama, enfeksiyon ve mesaneye istenmeyen etki riski taşır. Nadiren idrar yapmada geçici güçlük görülebilir ve bu durumda kısa süreli sonda kullanımı gerekebilir.

Pelvik taban dokularının genel zayıflığına bağlı olarak zaman içinde tekrar sarkma gelişme olasılığı bulunur; düzenli kontrol muayeneleri bu açıdan önemlidir. Anesteziye bağlı istenmeyen etkiler de düşük olasılıkla görülebilir. Nadiren cinsel ilişki sırasında geçici hassasiyet veya vajende gerginlik hissi bildirilebilir; bu belirtiler genellikle zamanla azalır. Kişiye özel risk düzeyi ameliyat öncesi görüşmede ayrıntılı olarak paylaşılır.

Gaziantep’te Mesane Sarkması (Sistosel) Tedavisi

Şahinbey, Gaziantep’teki klinikte mesane sarkması, ayrıntılı pelvik muayene ile derecelendirilir ve eşlik eden idrar kaçırma veya rahim sarkması şikâyeti varsa bunlar birlikte değerlendirilerek tek bir tedavi planı oluşturulur. Adıyaman, Kahramanmaraş, Hatay, Kilis, Osmaniye ve Şanlıurfa’dan gelen hastalar için muayene, tetkik ve ameliyat süreci tek seyahat programında koordine edilebilir.

Şikâyetleriniz için telefon ya da WhatsApp üzerinden klinikle iletişime geçerek bilgi alabilirsiniz. Kontrol muayeneleri de aynı seyahat planlaması içinde koordine edilerek bölge dışından gelen hastalar için süreç sadeleştirilebilir.